CAW Antwerpen

U bent hier

De Pest of de Cholera

30.01

De Pest of de Cholera

Opiniestuk over huisjesmelkerij (GvA, 30-1-'18)

Centrum Algemeen Welzijnswerk (CAW) Antwerpen heeft een 60-tal werkingen met een breed scala aan opdrachten en doelgroepen. Heel verschillend, maar allemaal begeleiden en helpen we mensen bij de dingen waar ze het moeilijk mee hebben: financiële en administratieve moeilijkheden, relationele of sociale problemen, opvoedingsvragen, psychische knopen, enz.

Onze medewerkers werken daarbij vaak outreachend: ze gaan de straat op, komen in inloopcentra of buurthuizen en gaan op huisbezoek, met de bedoeling de drempel naar hulp zo laag mogelijk te maken. 

Wanneer ze bij mensen over de vloer komen worden ze spijtig genoeg al te vaak geconfronteerd met slechte huisvesting: Vocht en schimmel op wanden en plafonds, slechte verwarming, geen warm water, kapotte deuren, wankele trappen, ingezakte vloeren, een losstaande en lekkende douche, kamers zonder verluchting, een keuken zonder dampkap, een gevaarlijke elektrische installatie, en ja soms ook een gastoestel dat niet in orde is. 

Samen met de bewoners gaan ze op zoek naar de beste aanpak. Als er acuut gevaar dreigt en als de eigenaar niet dadelijk de nodige werken doet, contacteren hulpverleners samen met de bewoners de stad of de politie. In de gemeentewet is voorzien dat indien er gevaar dreigt, zoals brand of instorting, de burgemeester de nodige maatregelen zal bevelen: de bewoners moeten onmiddellijk worden opgevangen, de woning verzegeld, de eigenaar aangemaand werken te doen, dat alles om een ramp te voorkomen. 

Maar in heel wat slechte woningen is niet meteen waarneembaar acuut gevaar. Op dat moment zijn er alsnog verschillende mogelijkheden: de bewoner kan beroep doen op een procedure in de Vlaamse Wooncode, waarbij via stad of gemeente de eigenaar wordt verplicht om verbeterwerken te doen. Zo'n procedure gaat echter traag en het resultaat is onzeker: het duurt weken voordat er een controle komt, het duurt maanden voordat er een advies komt, dan moet er een beslissing van de burgemeester volgen, waartegen de eigenaar dan nog in beroep kan gaan. Bovendien: als er in beroep een beslissing is, kan de eigenaar volharden in de boosheid en werken niet uitvoeren. Een tweede optie, een procedure voor de vrederechter, heeft dezelfde nadelen: een lange en onzekere juridische weg, die bovendien gerechts- en advocatenkosten met zich meebrengt. 

En ondertussen blijven mensen slecht gehuisvest: ze hebben geen alternatief. Niemand kiest voor een slechte woning. Je komt er terecht na maandenlang zoeken, waarbij woningen of appartementen met een betere kwaliteit budgettair niet tot de mogelijkheden behoren. Dus blijven ze ter plaatse en durven ze hun woonsituatie niet formeel aan te klagen, uit schrik om (opnieuw) op straat te staan: de pest of de cholera?

De hulpverleners van CAW Antwerpen zijn lang niet de enigen die dagelijks met deze structurele noodkreet worden geconfronteerd. Vele grote en kleine sociale organisaties ontwikkelen concepten om een steen(tje) bij te dragen aan de oplossing: een digitale tool om betaalbare woningen te zoeken, een coöperatieve voor betaalbare renovatie, herbestemming van leegstaande panden, zelf woningen opkopen of huren en tijdelijke opvang daarin bieden om gezinnen in nood op een menswaardige manier naar woonst te kunnen laten zoeken, enz.... Het blijven echter beperkte projecten, met vandaag onvoldoende schaal om een antwoord te bieden voor de bestaande noden.

Naast een sterk toezicht op woonkwaliteit en voldoende begeleiding voor de mensen die de moeilijkheden niet alleen bolwerken, blijft er een prangende nood aan meer betaalbare woningen, in sociale en private huur. 

Sara Waelbers en Eva Mangelschots

CAW Antwerpen